LỚP 5A - WK. 12 - Tuần Lễ 12

I. Tập đọc

Mỗi Tuần Một Bài Học Công Dân Giáo Dục

HIẾU THẢO VỚI CHA MẸ  

Kinh thi nói: “Thương thay cha mẹ, sinh ta khó nhọc, công ơn cha mẹ như trời cao không thể nào trả hết được”. 

Người con hiếu thờ cha mẹ, lúc ở thì tôn kính rất mực khi nuôi thì vui vẻ hết mực, khi bệnh thì lo lắng hết mực, khi mệt thì xót thương hết mực, khi tế thì nghiêm trang hết mực. Cho nên không yêu cha mẹ mà yêu người ngoài thì gọi là trái đức. Không kính cha mẹ mà kính người ngoài là trái lẽ. 

Đức Khổng Tử nói: “Cha mẹ còn sống không nên đi chơi xa, và đi đâu thì phải cho biết có nơi, có chốn”. 

Đức Khổng Tử nói: “Tuổi của cha mẹ không thể không biết, vì biết để mà mừng và biết để còn lo”. 

Ông Thái Công nói: “Mình hiếu với cha mẹ, con mình cũng sẽ hiếu với mình. Còn mình không hiếu, hỏi sao con hiếu được. Hiếu thuận lại sinh con hiếu thuận, ngỗ nghịch lại sinh con ngỗ nghịch. Chẳng tin hãy xem nước mái nhà giọt trước nhỏ sau, giọt sau nhỏ vậy”. 

La Tiên sinh nói: “Thiên hạ ai người không cha mẹ. Nuôi con mới biết ơn cha mẹ”. 

Ông Tăng Tử nói: “Cha mẹ yêu thì mừng mà không quên ơn, cha mẹ ghét thì mệt mà không oán. Cha mẹ có lỗi thì can mà không làm phật ý”. 

Ông Mạnh Tử nói: “Theo thế tục có năm tội bất hiếu là: Chân tay lười biếng, không làm nuôi cha mẹ, là một tội bất hiếu. Say mê cờ bạc rượu trà, không nghĩ đến cha mẹ là hai tội bất hiếu. Ham tiền của, lo vợ con chẳng đoái gì cha mẹ là ba tội bất hiếu. Làm cho vui tai sướng mắt để cha mẹ mang nhục, là bốn tội bất hiếu. Ham sức mạnh, thích đánh nhau để nguy đến cha mẹ là năm tội bất hiếu”. 

Đức Khổng Tử nói: “Trong năm thứ hình phạt (khắc chữ vào trán, cắt chân, xẻo mũi, thiến, chém đầu) có ba nghìn tội, mà tội lớn nhất ấy là tội bất hiếu”. 

Ông Tăng Tử nói: “Hiếu là nết đứng đầu trăm nết. Hiếu cảm đến trời thì gió mưa hòa thuận, hiếu cảm đến đất thì muôn vật tốt tươi, hiếu cảm đến người thì phúc lộc thịnh-vượng”. 


 ♥Sưu tầm  


II. Giải nghĩa từ ngữ khó:


- Thiên hạ:  Người đời.
- phật ý:  làm trái ý, không vừa lòng.
- thế tục:  Đời sống trần tục.
- hiếu cảm:  lòng hiếu thảo của người con đã làm cảm động.
- phúc lộc:  Vận may và tiền của.
- thịnh-vượng:  phát đạt, giầu sang.

III. Đại ý:  Đạo hiếu là một đạo vô cùng quan trọng của người làm con đối với cha mẹ .

Văn Phạm

HAI PHẦN CHÍNH CỦA CÂU

Mỗi câu nói hoặc viết thường có hai phần chính là:  Phần Chủ Ngữ và Phần Vị Ngữ .


Phần Chủ Ngữ có thể gồm nhiều từ (từ chính và từ phụ làm rõ nghĩa cho từ chính).  Từ chính trong phần chủ ngữ là CHỦ NGỮ của một câu .


Thí dụ:      Phần chủ ngữ:
                           - Kim                //    nhẩy
                           - Vịt                  //     bơi
                           - Trăng rằm     //     sáng


Nếu không có Kim, Vịt, Trăng rằm (chủ ngữ) thì ta không biết ai nhẩy, con gì bơi ? cái gì sáng ?


Trong thí dụ thứ 3, phần chủ ngữ gồm có 2 từ (từ chính là Trăng và từ phụ là rằm làm rõ nghĩa cho từ chính tức là Trăng ở vào đêm rằm).


Phần vị ngữ có thể gồm nhiều từ (từ chính và từ phụ làm rõ nghĩa cho từ chính .  Từ chính trong phần vị ngữ là VỊ NGỮ của một câu .


Thí dụ:      Phần vị ngữ


                   - Hoàng      //         viết
                   - Gà           //          gáy
                   - Lâm       //            tới trường


Nếu không có viết, gáy, tới trường thì ta không biết được Hoàng làm gì ? Gà làm gì ? Lâm làm gì ?


Trong thí dụ thứ 3, phần vị ngữ gồm có 2 từ (từ chính là tới và từ phụ là trường làm rõ nghĩa cho từ chính tức là tới trường)
Như vậy ta thấy rằng không có CHỦ NGỮ và VỊ NGỮ thì không thành CÂU vì ý không đầy đủ, trọn vẹn .


Chủ ngữ và vị ngữ là hai phần chính của một câu .  Chủ ngữ thường là phần nêu lên sự vật .  Vị ngữ là phần nói cho ta biết rõ về sự vật đã được nêu lên . 



Bùi văn Bảo
(Luyện Tập Quốc Văn)